A muller rural.

Programa Formación Permanente do Profesorado

Dende a materia de xeografía e historia de 3º da ESO investigaron sobre a situación da muller rural, con especial atención na muller maior, a súa vida e situación actual.

Tras unha detección de ideas previas a través dunha pequena posta en común, e como punto de partida, a profesora facilitou unha batería de materiais:

- Visualización do video "La mujer en el franquismo" e debate posterior, coa aportación de información da profesora sobre a situación xurídica da muller no franquismo e como esa situación pesa na vida da muller rural e nos costumes sociais,  o que vemos "normal" na actualidade, e o que ven normal as nosas avoas e bisavoas:

•  O Estado franquista elaborou toda unha lexislación patriarcal, sustentada na autoridade do pai ou marido totalmente discriminatoria para as mulleres, someténdoas á autoridade do marido e relegándoas ao ámbito doméstico. "O marido debe protexer á muller e esta obedecer ao marido".
• Toda familia estaba gobernada pur un cabeza de familia, o marido, quen ostentaba a autoridade legal. A muller tiña a obriga legal de obedecer ao marido e necesitaba do seu permiso legal para calquera cousa: abrir unha conta bancaria, manexar os seus propios bens, etc.
• O marido tiña incluso a patria potestade e podía dar aos fillos en adopción sen permiso da muller.
• Non existía o divorcio.
• O adoctrinamento das mulleres levouse a cabo a través da Sección Feminina, que transmitía os valores morais e políticos do réxime e encargábase da educación das mulleres. O modelo de muller para o Franquismo era unha muller dilixente nas tarefas domésticas, abnegada e sumisa, que en ningún caso debía intentar igualarse ao home, que era considerado un ser superior.
• Prohibido o aborto e os anticonceptivos.
• A muller tenía prohibidos expresamente o traballo nocturno e outros moitos traballos. En calquera caso, para os traballos non prohibidos necesitaba o permiso do marido (licencia marital).  Na práctica as mulleres traballaban de solteiras e deixaban o traballo ao casar. Estaba prohibido que as mulleres traballaran cando o marido tiña un determinado nivel de ingresos.
• Incluso existía distinta lexislación para a muller adúltera que para o home.

...-
Visualización do video "La situación de la mujer en el régimen franquista".

- Texto "Mujer y rural, la cara más pobre del sistema de pensiones" da asociación fademur.

 Nel enuméranse os principais problemas da muller rural actualmente:

• As pensións máis baixas que as dos homes, pero tamén máis baixas que as das mulleres urbanas, como consecuencia dalguns dos problemas enumerados a continuación. As mulleres rurais son un dos colectivos onde máis abundan as pensións non contributivas ou de viuvedade.
• Invisibilización do seu traballo, xa sexa no fogar como no campo, xa que o seu papel ao fronte de explotacións agropecuarias soe non estar recollido no réxime da Seguridade Social. 
• A Titularidade da explotación nos matrimonios, soe estar a nome do varón. A lei de Titularidade Compartida que se aprobou hai 7 anos apenas tivo repercusión.
• A falta de servizos no rural, fai que os coidados recaian sobre os hombros das mulleres.
• As mulleres rurais teñen menores oportunidades laborais que os homes, pero tamén que as mulleres urbanas.

- A partir da charla realizada por un grupo de docentes externos, sobre o hábitat, analizouse a satisfacción das necesidades da pirámide de Maslow  no caso das mulleres rurais.

 O alumnado traballou en grupos co texto, sacando as principais ideas para plasmalas nun mural.

- Investigación en internet sobre as ideas recollidas no texto da muller rural de fademur, para comprobar se son certas nas fontes máis fiables posibles.

- Avaliación da fiabilidade das fontes atopadas e da súa utilidade para a realización do mural colectivo.

- Realización dun mural colectivo que decidiron titular "A importancia da muller rural".

A prostitución non é un traballo calquera

Todos os traballadores e traballadoras teñen uns dereitos laborais que deben ser respectados. Se a prostitución fora un traballo calquera, as medidas de protección que necesitarían as persoas prostituídas farían imposible o desenvolvemento da súa profesión, o que demostra que non é un traballo calquera.

Este traballo foi realizado polas alumnas de Iniciativa Emprendedora e Empresarial, tomando como referencia a lexislación en materia de prevención de riscos laborais, do persoal sanitario que traballa con material biolóxico de alto risco, como o semen.

Brecha salarial

Artigo interesante sobre a brecha salarial

Tertulia dialóxica: todos deberíamos ser feministas

Enlace ao texto en PDF

Corresponsabilidade

Guía didáctica

Atopa o verdadeiro amor

Neste enlace pódese acceder á guía e aos videos : Atopa o verdadeiro amor

Enquisa "detección do machismo" por parte do alumnado

A principios deste curso 2016 - 2017, fixemos esta mesma enquisa co obxectivo de coñecer o nivel de partida do alumnado en cuestións de xénero. Ata que punto podían recoñecer o machismo en determinadas afirmacións?. Na entrada á que se pode acceder premendo neste enlace explicábase o obxectivo de cada un dos items da enquisa. 

A finais de curso repetimos a mesma enquisa (malia que algúns items daban lugar a error de interpretación sobre o que se preguntaba) despois de barallar a posibilidade de redactar doutro modo os items para non dar lugar a confusión. Non se fixo o cambio por medo a desvirtuar os resultados finais, é dicir, que se había melloría nos resultados puidera deberse máis á esa mellora na redación que a un verdadero cambio cognitivo das rapazas e rapaces.

A enquisa tiña por obxectivo detectar dende o machismo a nivel únicamente de linguaxe sexista, pasando por diferentes estereotipos de xénero femininos e masculinos, ata chegar a consignas feministas e postmachistas. Moitos items eran de recheo, con frases coas que saben que a profesora non está dacordo, incluso indignantes, para asegurar que non responden a todo o bon como feminista, e todo o malo como machista.

Apliquei a enquisa en todos os meus cursos: un pequeno grupo de 5 alumnos de 2º da ESO, do Progama de Mellora da Aprendizaxe e o Rendemento e os grupos de 3º e 4º da ESO. 

En 2º da ESO a enquisa demostrou que o nivel de partida era realmente básico. O grupo reflicte o machismo que se respira nunha parte moi amplia da sociedade, nos medios de comunicación, publicidade, etc. Neste grupo os estereotipos sexistas están totalmente interiorizados como naturais e houbo que empezar por tratar de facerlles ver que as mulleres valen tanto coma os homes, que a división sexista dos xoguetes é algo artificial e sen sentido, e que insultar en feminino é insultar a todas as mulleres. Mostráronse receptivos á aprendizaxe, pero é moi difícil cambiar ideas previas adquiridas firmemente ao longo de toda unha vida nuns cantos meses, incluso a pesar do traballo realizado en anos anteriores por outras compañeiras, e o traballo realizado polas profesoras deste curso tanto en titoría como  noutras materias, como contido transversal.

En 3º traballámolo de forma transversal, dedicándolle únicamente 3 sesións específicamente, unha de elas, a actividade organizada para o 8 de marzo, sobre o corto "Alike".

En 4º de Eso traballouse de forma transversal, pero tamén específicamente a través da materia de valores, facendo o alumnado algúns traballos sobre o machismo en diferentes campos elixidos de forma libre.

1. Linguaxe sexista:

Para facer entender a importancia de empregar unha linguaxe non sexista, fíxose fincapé ao longo de todo o curso na invisibilización da muller en todos os campos. Especialmente na materia de historia, visibilizábase ás mulleres que non soen aparecer nos libros de texto, como as mulleres que foron nas primeras viaxes tras o descubrimento de América (3º da ESO), as mulleres ilustradas, raíñas déspotas ilustradas, etc. En cada período da historia facíaselle ver ao alumnado que as mulleres estaban presentes malia que non se reflicta nos libros de forma habitual. Empregando unha linguaxe sexista a Historia da Humanidade convértese na Historia do Home. 

Para que foran conscientes de que cando empregamos o xenérico masculino, en realidade non estamos pensando en mulleres, fixemos dúas actividades princpiais. A primeira consistíu en ver o seguinte vídeo, xusto despois de facer a enquisa, e preguntarlles se pensaran en mulleres cando leron "moros fora" na enquisa. Pero o máis impactante foi a actividade do 8 de marzo "Alike". O interesante deste corto é que non aparecen mulleres, tan só unha nena como figurante; pero ao ver o corto e despois preguntarlles de qué cor eran as mulleres, o 90 % do alumnado afirma que eran grises, mentres que só o 10% se decatan de que non hai presenza de mulleres. É unha perfecta alegoría da linguaxe sexista, xa que o corto exprésase cunha linguaxe visual sexista.

Como podemos ver, algo mellorou a detección da linguaxe sexista, no aumento das barras vermellas (machismo) tanto en 3º como en 4º a final de curso (datos da dereita de cada gráfico).

2. Estereotipos e cosificación das mulleres.
 Traballamos tanto a falsidade dos estereotipos sexistas, como a cosificación das mulleres e as súas consecuncias.
En 2º de ESO os materiais seran máis directos e sinxelos. Por exemplo:

3. A importancia de analizarnos continuamente e procurar evitar o sexismo na nosa contorna.

4. A violencia de xénero ten moitas formas



Traballamos os distintos tipos de maltrato, pero especialmente os que poden sufrir o inflixir en idade adolescente.

5. Dúbidas e debates.

Por último en 4º da ESO, a través da materia de valores, traballamos con dúbidas e fixemos debates dirixidos sobre aspectos do machismo ou do feminismo que traía o propio alumnado: anuncios, programas de televisión, noticias, etc. Nestes debates é onde máis se aprecia a evolución do alumnado. Evolucionaron incluso en aspectos non directamente relacionados co feminismo en sí, ainda que sí con outros colectivos discriminados, como as lesbianas e homosexuais e a transexualidade.

6. Traballos de investigación.

Na materia de valores de 4º da ESO, o alumnado fixo unha serie de traballos persoais de investigación sobre o machismo ou o feminismo nos máis variados temas. Cabe destacar especialmente dous traballos especialmente bos, explicados polas propias alumnas nestes videos: